Nie możesz poradzić sobie ze swoimi problemami psychicznymi i postanowiłeś, że udasz się do psychologa? Sesja u psychologa jest tym, czego wiele osób się obawia. Wizyta u psychologa zawsze wzbudza pewnego rodzaju niepokój i lęk. Jak wygląda wizyta u psychologa, w czym pomoże psycholog i o co może zapytać? Podpowiadamy, czego możesz się spodziewać na pierwszej wizycie! Jeśli szukasz więcej porad i informacji, sprawdź także zebrane w tym miejscu artykuły o zdrowiu. Jak wygląda wizyta u psychologa? Psycholog a psychoterapeuta Niedługo pierwsza wizyta u psychologa. Zapisałeś się, bo odczuwasz problemy z radzeniem sobie z niektórymi emocjami? Nie możesz nad nimi zapanować lub nie masz wsparcia, by dać radę? A może metody, jakimi się wspierałeś, nie przynoszą rezultatu i wszystko zaczyna się komplikować? Właśnie od tego wszystkiego jest… psycholog. Powinien on znaleźć źródło problemu i pomóc się z nim uporać. Warto jednak już na wstępie potrafić rozróżnić, czym jest wizyta u psychologa, a czym wizyta u psychoterapeuty. Otóż, psycholog to magister kierunku psychologii. Z kolei psychiatra to osoba po ukończeniu medycyny – a więc, lekarz. Psycholog nie będzie mógł przepisać żadnych leków (np. na depresję), ale psychiatra już jak najbardziej. Oczywiście, jeden i drugi specjalista współpracują ze sobą. Możesz np. zapisać się do wybranego psychologa na terapię, a na pojedyncze wizyty chodzić do psychiatry – chociażby po to, by móc otrzymać receptę na leki. W odróżnieniu od psychologa, psychiatra nie zajmuje się prowadzeniem terapii – on przepisuje leki po diagnozie i opracowaniu konkretnej metody leczenia pacjenta. Może pracować zarówno w prywatnym ośrodku, jak i na oddziale szpitala psychiatrycznego. Oczywiście, psychiatra może odesłać daną osobę do psychologa – jeżeli uzna, że będzie mu taka wizyta potrzeba. Pamiętaj, że psychoterapeuta będzie miał o wiele lepsze przygotowanie praktyczne, jak np. absolwent psychologii, który dopiero co skończył studia. Jeśli masz naprawdę poważny problem, lepiej postawić będzie na osobę, która skończyła szkołę psychoterapii. Wizyta u psychoterapeuty może być także konieczna, gdy zmagasz się chociażby z ciężką depresją. Jak wygląda pierwsza wizyta i korzystanie z pomocy psychologicznej? Pierwsza wizyta u psychologa Jeśli już posiadasz wybranego specjalistę, będziesz musiał pomyśleć nad swoimi oczekiwaniami wobec niego. Nie jest łatwo nazwać konkretny problem, jaki posiadasz? A może „coś w głowie” uniemożliwia codzienne funkcjonowanie? Właśnie dlatego trzeba udać się do psychologa! Po pierwszej wizytacji efektów spektakularnych… nie będzie – terapeuta będzie bowiem zbierał jedynie informacje o pacjencie. Może mu wówczas zaproponować plan wspólnej pracy. To dzień, kiedy będziecie mogli dograć zasady współpracy – np. ustalić częstotliwość spotkań. Dzięki pierwszej wizycie dowiesz się, czy dany psycholog jest „dobry” – to znaczy, czy czujesz się przy nim bezpiecznie. A więc, jest to wyłącznie spotkanie informacyjne. Nie zastanawiaj się raczej, o co pyta psycholog podczas pierwszej wizyty – bo to pacjent będzie najwięcej mówił tego dnia. Polecane witaminy - atrakcyjne ceny! Nie masz powodu do obaw przed pierwszą wizytą. Psychologa obowiązuje tajemnica zawodowa – wszystko po to, by zachować między klientem a sobą czysty kontakt. Nie ma mowy, że psycholog podda problem pacjenta diagnozie – zwłaszcza, gdy pacjent nie wyraził na to zgody. Mimo, że pierwsza wizyta niewiele wniesie w zmianę życia, warto się przemóc i udać na kolejne spotkanie. Wówczas zacznie się pełna terapia – gdy psycholog chociaż trochę pozna problem swojego klienta. Rozmowa z psychologiem Jak wygląda wizyta u psychologa? Nie zapominaj o tym, że na pierwszym spotkaniu psycholog nie będzie chciał od swojego pacjenta konkretnych odpowiedzi czy zachowań. Pierwsza wizyta to konsultacja z psychologiem, gdzie poznaje on problem i ustala sposób radzenia sobie z nim. Psycholog będzie zatem głównie słuchał, choć może zadać również pytanie typu: Jakie masz oczekiwania wobec niego? Czego spodziewasz się po terapii? Co chciałbyś osiągnąć dzięki wizytom? Jakie jest tło problemu? Jakie masz relacje rodzinne? Jaką posiadasz sytuację w pracy? Jak wygląda wizyta u psychologa? Opisujemy całą wizytę krok po kroku Rozmowa z psychologiem posłuży dobraniu konkretnej terapii, w celu dopasowania jej pod problem pacjenta. Oczywiście, najczęściej potrzeba będzie na to o wiele więcej, jak tylko jednego spotkania. Czasem jedna sesja u psychologa to zdecydowanie za mało, by wniknąć w problem i poznać wszystkie szczegóły. Żeby jednak przebiegała już od samego początku jak najbardziej efektywnie, warto będzie mówić terapeucie prawdę i, kiedy trudno będzie o czymś opowiedzieć, zaznaczyć mu o tym. Z całą pewnością psycholog to uszanuje i nie zmusi do odpowiedzi. Jeśli będziesz mieć jakieś pytania albo wątpliwości, zgłaszaj to od razu psychologowi. Nie może się on bowiem wszystkiego domyślać – a więc, warto się przed nim otworzyć. Wizyta u psychologa – co jeszcze trzeba wiedzieć? Jak już wspominaliśmy, pierwsze spotkanie u psychologa bardzo często budzi różne emocje. U jednych budzi nadzieję, ciekawość i radość, jednak u drugich niepokój, wstyd bądź smutek. To zrozumiałe, bo sprawy omawiane z psychologiem są szczególnie ważne w życiu pacjenta. A może masz wrażenie, że nie poruszyłeś bardzo ważnej kwestii? Zdarza się często, że na pierwszym spotkaniu nie dasz rady omówić wszystkiego. Przedłużanie pierwszej wizyty jednak nie ma kompletnie sensu, po nie wpłynie to na poprawę skuteczności konsultacji. A więc, nie złość się na terapeutę, że czas sesji się skończył – tu nie chodzi o jego obojętność czy też wyrachowanie. Musisz wszystko ułożyć sobie w głowie i umówić się na kolejną wizytę. Warto pracować nad problemem systematycznie, a nie wykładać wszystko „na stół”. Spotkania z psychologiem odbywają się najczęściej raz w tygodniu. Podczas pierwszej wizyty warto będzie omówić długość terapii, jaką przewiduje psycholog. Można umówić się na wizyty u psychologa np. przez okres kilku tygodni bądź miesięcy – tutaj nie ma sztywnych zasad. Decyzja w dużej mierze zależeć będzie od tego, czego konkretnie oczekujesz od psychologa oraz od rodzaju terapii, jaką będzie stosował specjalista. Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny? Dla 94,3% czytelników artykuł okazał się być pomocny

Diagnoza psychologicznaw Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej Diagnoza psychologiczna to proces, którego celem jest wyjaśnienie przyczyn trudności w uczeniu się lub w zachowaniu. Potocznie często nazywa się ją badaniem. Nie ma jednak nic wspólnego z wizytą u lekarza. W czasie spotkania z psychologiem dziecko lub nastolatek wykonuje szereg zadań, których celem jest określenie potencjałów i deficytów. Psycholodzy w swojej pracy stosują wystandaryzowane testy psychologiczne. Dzięki temu możliwe jest porównanie wyników uzyskanych przez klienta poradni z normami wiekowymi. Ogólny przebieg i cel diagnozy psychologicznej. Jednym z głównych zadań poradni jest diagnoza dzieci i młodzieży. Diagnozą w poradni zajmuje się psycholog, którego badania uzupełniane są w miarę potrzeb badaniami innych specjalistów np. logopedy, pedagoga, doradcy zawodowego. Psycholodzy korzystają też z informacji o stanie zdrowia dziecka (na podstawie złożonych przez rodziców zaświadczeń lekarskich). Na badanie zgłaszane są dzieci i młodzież przez rodziców lub prawnych opiekunów. Proces diagnozowania i jego wynik ma charakter wieloaspektowy. Każdy zgłoszony problem ma swoją specyfikę, która wpływa na dobór czynności diagnostycznych. Dlatego stosuje się różnorodne metody i techniki badawcze. Podstawową formą jest wywiad (dostarcza on wiadomości o najwcześniejszych latach życia), rozmowa, obserwacja oraz testy psychologiczne. W procesie diagnozowania używane są wystandaryzowane, rzetelne, trafne i wiarygodne testy. Służą one do oceny rozwoju intelektualnego, poznawczego, emocjonalnego, społecznego i językowego. Badanie psychologiczne ma na celu poznanie dziecka, jego możliwości rozwoju, zachowań, specyfiki trudności w funkcjonowaniu szkolnym, osobniczym, w relacjach rodzinnych, czy rówieśniczych. Przede wszystkim stanowi próbę wyjaśnienia mechanizmów psychologicznych i genezy zgłaszanych problemów. Trafna diagnoza jest podstawą do dalszych działań w stosunku do dziecka, jego rodziny, środowiska szkolnego i rówieśniczego. Działania te mają charakter: profilaktyczny, korekcyjny, terapeutyczny, psychoedukacyjny, wychowawczy. Uzyskane w procesie diagnozy informacje stanowią podstawę do udzielania porad dla rodziców na użytek wspierania indywidualnego rozwoju dziecka. Szczególne znaczenie ma diagnoza małych dzieci. W przypadku stwierdzenia różnych zaburzeń w ich rozwoju psychoruchowym istnieje możliwość wczesnego wspomagania i stymulowania np.: opóźnionego rozwoju mowy, sprawności manipulowania, deficytów uwagi, rozwoju ruchowego. Opieka psychologiczna nad małym dzieckiem pełni ważną rolę profilaktyczną, zapobiega niepowodzeniom w nauce szkolnej. Wczesna diagnoza jest konieczna w przypadku dzieci niepełnosprawnych. Wcześniej podjęta interwencja hamuje pogłębianie się niepełnosprawności umysłowej, wspiera rodzin pokazując możliwości dalszego rozwoju i edukacji dziecka. Kiedy udać się z małym dzieckiem do psychologa? Każda sprawa, która niepokoi rodzica wymaga konsultacji. Psycholog zajmuje się różnymi sytuacjami, które budzą wątpliwości rodziców. Warto umówić się chociażby na jedno spotkanie i wspólnie z psychologiem dziecięcym odpowiedzieć na pytanie, czy niepokój jest zasadny, niż narażać się na negatywne konsekwencje nierozwiązanego problemu. Warto zwłaszcza skonsultować się z psychologiem, gdy dziecko: znajduje się w tak zwanej grupie „ryzyka ciążowo –okołoporodowego” (istotne problemy w okresie ciąży lub okresie okołoporodowym), ma stwierdzone zaburzenia neurorozwojowe, zaburzenia napięcia mięśniowego wymagające rehabilitacji, ma wadę genetyczną lub inną poważną przewlekłą chorobę somatyczną, nie uzyskuje przewidzianych dla danego wieku osiągnięć rozwojowych, nie chce i nie potrafi bawić się zabawkami, unika całej grupy zabaw, bawi się bardzo krótko, ma problemy z nawiązaniem relacji społecznych, nie nawiązuje prób komunikacji z otoczeniem stosownych do wieku, wykazuje problemy pielęgnacyjne - trening czystości, zaburzenia rytmu spania, problemy z jedzeniem, wykazuje w sposób przewlekły nasilone reakcje złości, smutku, agresji, płaczu, lęku, nie potrafi radzić sobie z niepowodzeniami, funkcjonuje w swoim świecie i jest mało zainteresowane otoczeniem, doświadcza trudnej sytuacji np. rozwód rodziców, śmierć kogoś bliskiego, dużej ilości zmian, która przekracza jego możliwości adaptacyjne, demonstruje problemy wychowawcze w domu lub przedszkolu. Zachęcamy do spotkania z psychologiem również w każdej innej sytuacji, która budzi niepokój rodziców, aby upewnić się, że rozwój dziecka przebiega prawidłowo oraz poradzić się, jak twórczo stymulować jego rozwój. Jak przebiega wizyta u psychologa (z małym dzieckiem)? Spotkanie z psychologiem może mieć formę badania lub obserwacji mających na celu określenie, jak rozwija się dziecko. Podczas spotkania maluch poddawany jest różnym próbom i zadaniom, które w większości mają charakter zabawy lub pytań dostosowanych do jego wieku. Ocena aktualnego poziomu rozwoju psychoruchowego dziecka zwykle odbywa się przy udziale rodzica, który zna je najlepiej – psycholog kieruje do mamy lub taty wiele pytań o umiejętności, które maluch wykazuje w domu. Psycholog z pewnością zapyta, jaki jest cel wizyty, zbierze również wnikliwy wywiad, w którym zapyta o dotychczasowy rozwój i funkcjonowanie dziecka, a także o jego relacje z rówieśnikami i relacje rodzinne. W zależności od złożoności sprawy może zaproponować kilka spotkań. Diagnoza w poradni może być również rozszerzona o obserwację malucha w grupie rówieśniczej i naturalnych, znajomych dla niego warunkach. Wniesie to wiele cennych informacji i umożliwi udzielenie bardziej adekwatnej pomocy. Jeśli problem będzie tego wymagał, psycholog odeśle dziecko na konsultację do innego specjalisty np. pediatry, psychiatry, endokrynologa, neurologa, genetyka po to, aby wykluczyć inne choroby i zaburzenia. Może również polecić zapisanie dziecka na zajęcia terapeutyczne. Jak przygotować się do pierwszego spotkania? Warto, aby rodzice dobrze przygotowali się do tej wizyty – jeśli trzeba, spisali to, o czym chcą powiedzieć, tak aby nie pominąć podczas spotkania ważnych informacji. Z pewnością psycholog zapyta o kwestie dotyczące rozwoju dziecka – od poczęcia do chwili obecnej. Warto sobie przypomnieć, kiedy dziecko stawiało pierwsze kroki, a kiedy zaczęło mówić. Wśród tych pytań pojawią się także dotyczące stanu zdrowia – czy dziecko miało jakieś urazy? Czy było leczone w szpitalu? Czy choruje na coś przewlekle? Jeśli tak, jakie leki zażywa? Ideałem byłoby, gdyby na spotkaniu byli oboje rodzice – będą mogli się uzupełniać podczas zbierania wywiadu. W trakcie umawiania wizyty warto zapytać, czy na spotkaniu rodzice maja zjawić się sami czy z dzieckiem. Bardzo często zdarza się bowiem tak, że podczas pierwszego spotkania psycholog przeprowadza wywiad z rodzicami, ustala z nimi cele i metody pracy, a dopiero na kolejnym rozpoczyna bezpośrednią pracę z dzieckiem. Jeżeli rodzic ma przyjść na spotkanie razem z dzieckiem, warto pomyśleć o osobie towarzyszącej, która mogłaby zająć się dzieckiem podczas rozmowy rodziców z psychologiem. Dziecko w wieku przedszkolnym warto uprzedzić o planowanej wizycie i ogólnie przekazać, czego może się spodziewać. Efekty spotkania z psychologiem. W wyniku spotkania z psychologiem rodzic w zależności od potrzeb dziecka otrzymuje informacje o uzyskanych wynikach badania. W informacji jest mowa o dobrych stronach dziecka oraz o jego deficytach w rozwoju. W razie konieczności dziecko jest kierowane na konsultacje medyczne (do lekarzy specjalistów w zależności od problemu). Dzieci z obciążeniami okołoporodowymi i nietypowym zachowaniem mogą być kierowane do neurologa dziecięcego, a nadpobudliwe psychoruchowo, agresywne i z problemami z zachowaniem mogą być kierowane do psychiatry dziecięcego. Dzieci mogą również mieć zaleconą terapię psychologiczną. Systematyczne spotkania z psychologiem mogą pomóc dziecku przezwyciężyć nurtujące je problemy lub problem. Dla dziecka psycholog to terapeuta leczący zranienia psychiczne i odblokowujący jego ograniczenia. Psycholog nie przepisuje recept na leki, ale może zalecić wprowadzenie zmian dotyczących żywienia dziecka lub poprosić o uzupełnienie diety dziecka o preparaty wspomagające pracę umysłu. Jeżeli rodzina dziecka przeżywa kryzys również rodzic mogą liczyć na pomoc psychologa w poradni. Czasami okazuje się, że problem dziecka jest problemem rodzica. A sposobem uzdrowienia trudnej sytuacji jest dokonanie zmian przez samego rodzica / opiekuna. W czasie rozmowy z rodzicem, pomaga się mu dostrzec problem i go rozwiązać. Jeżeli dziecko ma trudności wychowawcze, rodzic lub osoby pracujące z dzieckiem otrzymają wskazówki do pracy z nim. Psycholog nie wychowa dziecka za rodzica, tylko wskaże kierunek działania. Może zaprosić rodzica na spotkania dla rodziców. Spotkanie z psychologiem nie jest przesłuchaniem, lecz serdeczną rozmową, będącą wspólnym poszukiwaniem przyczyn kłopotów i wspólnym określaniem pomysłów i sposobów skutecznych ich rozwiązań. Czasami na spotkaniu z psychologiem rodzic ma okazję dostrzec odmienne, zaskakujące zachowanie swojego dziecka. Rodzic może poznać nowe formy zabaw, nauczyć się innego podejścia do dziecka. Psycholog jest dla rodzica i nauczyciela doradcą czy konsultantem. To osoba korygująca postawy rodziców i wspierająca ich w pełnieniu wychowawczej roli. Jest też edukatorem, który poszerza wiedzę rodziców o rozwoju ich dziecka, pomaga im w dotarciu do potrzebnej pomocy. Psycholog przede wszystkim rozmawia i służy dobrą radą. Należy pamiętać, że psychologa obowiązuje zawodowy kodeks etyczny i musi on działać zgodnie z nim. Obowiązuje go dyskrecja, jest zobowiązany do zachowania tajemnicy zawodowej. W przypadku realnego zagrożenia zdrowia i życia osoby zgłaszającej się do niego, psycholog zobowiązany jest do podjęcia działań interwencyjnych. Opracowały: Elżbieta Wieliczko, Katarzyna Oleszkiewicz, Honorata Jamróz, Marta Mossakowska Zebrane przez: Danutę Hałasiewicz-Tokarską

13 grudnia 2016 Spis treści1 Co mówić u psychologa?2 Jakie pytania zadaje psycholog? Kiedy udać się do psychologa?3 Kiedy udać się do psychologa po poradę?4 Czego mogę się spodziewać na pierwszej wizyty u psychologa?5 Jakie są wskazania do porady psychologicznej?6 Jak wygląda pierwsza wizyta u psychologa w celu uzyskania porady psychologicznej?7 Jak wygląda pierwsza wizyta u psychologa, gdy potrzebuję psychologicznej diagnozy klinicznej?8 Kiedy się udać do psychologa w celu uzyskania klinicznej diagnozy psychologicznej?9 Rozmowa u psychologa10 Rozmowa psychologiczna11 Kiedy udać się do psychologa w celu psychoterapii? Wizyty u psychologa nie mają jednego schematu. Różnią się zależnie od tego, w jakim celu chcesz skorzystać z pomocy psychologicznej. Nie wszyscy klienci potrafią zdefiniować cel wizyty i tym samym pojawia się problem: Do psychologa jakiej specjalizacji należy zapisać się na wizytę? Często jest to dość intuicyjna potrzeba, trudna do sprecyzowania, wymagająca wiedzy z zakresu dziedzin, którymi zajmują się psycholodzy. Jednak niewątpliwie, im lepiej będziemy umieli sprecyzować nasze potrzeby i określić cel wizyty, tym większe prawdopodobieństwo, że wybierzemy psychologa, którego domeną zawodową jest właśnie obszar naszych potrzeb. Cele wizyty wyznaczają metody pomocy psychologicznej, psychoterapeutycznej, diagnostycznej i określają dobór metod diagnostycznych. Pierwsza wizyta u psychologa jest zdecydowanie uwarunkowana Twoimi potrzebami i oczekiwaniami, zależna od celu i formy oczekiwanej pomocy. Od sprecyzowanego celu i potrzeb zależy odpowiedź na pytanie: Co mówić u psychologa? Ostateczne cele pomocy psychologicznej są określane wspólnie przez klienta i psychologa i zazwyczaj mają sformalizowaną formę kontraktu. Zanim podejmiesz decyzję o wizycie u psychologa, warto wiedzieć, że: psycholog nie jest lekarzem, nie może prowadzić leczenia farmakologicznego, istnieje podział specjalizacyjny na psychologa dorosłego oraz psychologa dzieci i młodzieży nie każdy psycholog jest psychoterapeutą i prowadzi psychoterapię, psycholodzy prowadzący psychoterapię posiadają certyfikat psychoterapii określonego nurtu zgodnie, z którym pracują bądź są w trakcie psychoterapeutycznego szkolenia specjalizacyjnego i wówczas pracują korzystając ze stałej superwizji, nie każdy psycholog i psychoterapeuta posiada specjalizację z zakresu psychologia kliniczna dorosłego lub dzieci i młodzieży, co wiąże się z umiejętnością z zakresu dokonywania klinicznej diagnozy rozwojowej, psychopatologicznej i neoropsychologicznej. Z pewnością każdy kontakt z psychologiem powinien być oparty na relacji profesjonalnego zaufania interpersonalnego, które klient buduje w oparciu o kompetencje specjalisty, oraz zapewnienie w toku wymiany informacji i nawiązywania kontaktu, poczucia bezpieczeństwa, intymności, szacunku i poszanowania godności. Zaufanie interpersonalne jest warunkiem skutecznego procesu pomagania. Oczywiście relacja zaufania przez cały proces ma charakter dynamiczny, jest efektem nieustannego bilansowania przez klienta korzyści, ryzyka i strat, poddawana wątpliwościom i weryfikacji, szczególnie gdy spotkania stają się trudne i obciążające emocjonalnie. Korzyścią wynikającą z podjęcia osobistego ryzyka, o poddaniu się wpływowi i kontroli innej osoby, zgody na ujawnianie osobistych, często bardzo intymnych informacji jest: poczucie wsparcia, zrozumienia, zmniejszenie poczucia bezradności, beznadziejności i cierpienia, nadzieja na rozwiązanie problemów, na rozwój osobisty, poprawę funkcjonowania społecznego i relacji interpersonalnych. Po fazie wzajemnego poznania się i nawiązaniu kontaktu, wspólnym wyznaczeniu ostatecznych celów pomocy psychologicznej, kolejne zadania zazwyczaj koncentrują się na analizowaniu przeszłych doświadczeniach i poszukiwaniu przyczyn warunkujących obecne problemy. Ostatnia faza polega na poznaniu, wypracowaniu i uczeniu się sposobów zmiany obecnego stanu na pożądany. Jakie pytania zadaje psycholog? Psycholog pomaga w budowaniu dobrego kontaktu, począwszy od pierwszej wizyty. Robi to np. przez sposób formułowania pytań, przeformułowania Twoich wypowiedzi, podążania za nimi, interpretowania wypowiedzi w formie hipotez. Pytania są zadawane od mniej intymnych w początkowej fazie do zawężających, od ogólnych do skonkretyzowanych i uszczegółowiających. Dla wielu klientów bardziej dyrektywny sposób prowadzenia spotkań, jest istotnym czynnikiem w budowaniu dobrej relacji. Rozmowa niedyrektywna ma również swoje zalety, gdy klient wypowiada się swobodnie na temat swojej historii życia, doświadczeń życiowych i przeżyć. Stopień dyrektywności, werbalnej aktywności psychologa, jest uwarunkowany nurtem, w jakim pracuje. W trakcie rozmowy powinieneś odczuwać wyraźne przyzwolenie na to, że to Ty ostatecznie decydujesz, czy i jakie treści będą ujawniane, jaki zakres tematyczny będzie przedmiotem spotkania. Nie możesz czuć się przymuszany do wypowiedzi. Inaczej jest w przypadku rozmowy dotyczącej procesu diagnostycznego, rozmowa z uwagi na cel, przybiera charakter bardziej dyrektywny. Już pierwsza wizyta u psychologa może mieć charakter procesu terapeutycznego. Zawieranie kontraktu na pomoc poradnianą czy terapeutyczną, określenie celów, wymusza refleksyjność na swój temat, nadaje określone znaczenia życiowym doświadczeniom i tym samym może mieć charakter terapeutyczny. Trudno jest też zakreślić granice pomiędzy procesem diagnostycznym a pomocą psychologiczną samą w sobie. Nie mniej nadrzędnym celem diagnozy nie jest terapia, ponieważ diagnosta skupia się nie bezpośredni na pomaganiu, lecz na rozpoznawaniu, stawianiu pytań diagnostycznych i poszukiwaniu na nie odpowiedzi. Jeśli nie potrafisz sprecyzować swoich potrzeb związanych z celem uzyskania pomocy psychologicznej, nie wiesz, jakiej specjalności wybrać psychologa, możesz skorzystać z bezpłatnej konsultacji w Centrum Medycznym Salus Pro Domo w Warszawie. Zawarte poniżej informacje mają charakter społecznej edukacji i dotyczą najczęstszych obszarów działania psychologa i rodzaju świadczonych pomocowych usług psychologicznych. Pomogą poznać specyfikę profesjonalnej pomocy psychologicznej, ułatwią sprecyzowanie problemu, oczekiwań wobec psychologa i celów wizyty. Pomogą też odpowiedzieć na pytanie, kiedy udać się do psychologa?, o co pyta psycholog? Kiedy udać się do psychologa? Na wizytę do psychologa udajesz się w celu: Uzyskania porady psychologicznej Uzyskania diagnozy Podjęcia psychoterapii Kiedy udać się do psychologa po poradę? Poradnictwo psychologiczne jest najczęściej udzielaną przez psychologów formą pomocy. Należy odróżnić poradnictwo psychologiczne od psychoterapii – te dwa pojęcia są rozdzielne, choć często traktowane jako tożsame. Poradnictwo psychologiczne nie jest formą psychoterapii, nie ma charakteru leczącego, ponieważ w swoim założeniu jest ofertą pomocową dla osób zdrowych, które okresowo doświadczają dyskomfortu psychicznego, na różnym etapie życia, związanego z realizacją swoich zadań, celów rozwojowych i wynikających z tego powodu przejściowymi problemami. Innymi słowy poradnictwo jest formą pomocową dla osób doświadczających distresu psychicznego na różnym etapie rozwoju, w okresie podejmowania szczególnych wyzwań bądź w trakcie życiowych kryzysów. Współczesne poradnictwo psychologiczne przeżywa prawdziwy rozkwit, w dużej mierze dlatego, że zwraca uwagę w swoich założeniach na koncepcje zdrowia psychicznego rozumianego jako satysfakcjonującą, jakość życia, przejawiającą się dojrzałością, przeżywaniem pozytywnych emocji, poczuciem dobrostanu psychicznego i szczęśliwości. Poradnictwo psychologiczne oparte na koncepcjach psychologii pozytywnej zwraca uwagę na zdrowie psychiczne rozumiane w kategoriach pozytywnych, a nie tylko jako przejaw braku objawów psychopatologicznych. Czego mogę się spodziewać na pierwszej wizyty u psychologa? Jeśli jest to wizyta o charakterze poradnianym, możesz oczekiwać: Pomocy w zakresie diagnozy problemu i sytuacji kryzysowej, Diagnozy zasobów odpornościowych, pomoc w ich uruchomieniu i wykorzystaniu, Pomocy w rozwiązywaniu sytuacji kryzysowych, Towarzyszenie w podejmowaniu ważnych, życiowych decyzji, Doskonaleniu samego siebie Jakie są wskazania do porady psychologicznej? W ciągu całego swojego życia musimy sprostać wyzwaniem, które są charakterystyczne dla kolejnego etapu rozwoju i życia. Psychologia rozwojowa dokładnie opisuje charakter kolejnych wyzwań rozwojowych i problemów życiowych, które będą wymagać rozwiązania. Co więcej, przewiduje, kiedy i jakie pojawią się w kolejnych etapach życia, jako przewidywalna, normatywna cecha kryzysów rozwojowych. Najczęstszym rodzajem problemów, które kwalifikują się do poradnictwa psychologicznego są: Problemy rodziców małych dzieci. Przeżywanie silnych stanów emocjonalnych związanych z problemami rozwojowymi dziecka. Problemy związane z rolą bycia rodzicem. Problemy rodziców w sytuacjach trudności szkolnych dziecka. Granice wspierania dziecka i zachowania jego autonomii. Problemy związane z samodzielnością i niezależnością dziecka, kontrolą. Problemy z konsekwencją wychowawczą, stawianiem i utrzymywaniem norm i zasad. Potencjalnymi możliwościami dziecka w kontekście oczekiwań rodzica wobec dziecka. Problemy z kontrolą zachowań impulsywnych wobec dziecka. Pomoc w zrozumieniu trudności szkolnych dziecka, wypracowanie sposobów minimalizowania negatywnych skutków tych trudności, które mogą rzutować na dalszy rozwój psychospołeczny dziecka. Problemy rodziców dorastającego dziecka. Problemy buntu adolscencyjnego, kontrola rodzicielska i problemy separacyjne, ryzykowne zachowania dziecka. Problemy wczesnej dorosłości. Związane z podejmowaniem nowych ról społecznych, studiów, aktywności zawodowej związków partnerskich, adaptacyjne. Problemy małżeńskie i w związkach partnerskich. Problemy okresu średniej i późnej dorosłości, wieku senioralnego. Okresu przejścia na emeryturę. Problemy rodzinne. Pomoc w problemach rodzinnych, o charakterze poradnictwa psychologicznego polega na krótkotrwałej interwencji w formie porady, psychoedukacji, interwencji wychowawczej, nie ma charakteru psychoterapii rodzinnej. Zakres poradnictwa rodzinnego dotyczy problemów małżeńskich, rodzinnych i wychowawczych. Podstawową zasadą jest bezstronność psychologa wobec poszczególnych członków rodziny. Wielu psychologów prosi, aby w spotkaniach brała udział cała rodzina, również małoletnie dzieci. Dotyczy takich problemów, jak: problemy w komunikacji, pełnieniu ról rodzicielskich i spójności systemu rodzicielskiego, zaburzonej struktury rodziny, granic poszczególnych członków rodziny, problemów separacyjnych z dorosłymi dziećmi, problemy wychowawcze, praca nad zmianą zachowań dziecka, które są obciążające i destrukcyjne, konsekwentną postawą rodzicielską, problem zaufania do dziecka. Problemy związane z funkcjonowaniem małżeństwa – sposób rozwiazywania konfliktów, podejmowania decyzji, zaspokajania potrzeb. Istotnym dopełnieniem sposobu pomocy rodzinie jest spojrzenie, na rodzinę z perspektywy potencjalnych zasobów rodzinnych, mocnych stron rodziny, uruchomieniu rezerw rodzinnych. Problemy związane z przewlekłymi chorobami somatycznymi i psychicznymi, niepełnosprawnością. Jak wygląda pierwsza wizyta u psychologa w celu uzyskania porady psychologicznej? Osoba, która zgłasza się na pierwszą wizytę do psychologa w celu porady, zazwyczaj przeżywa wiele negatywnych emocji, związanych ze swoją kryzysową sytuacją. Do częstych uczuć należy wysoki poziom niepokoju, poczucie zagrożenie i braku stabilizacji życiowej, poczucie bezradności, bezsilności, obawy i lęki związane z przyszłością, przeżywanie negatywnego bilansu życiowego i pesymistyczne nastawienia dotyczące przyszłości. Sytuacje kryzysowe mogą powodować obniżoną samoocenę, uruchamiać zwątpienie w swoje mocne strony i kompetencje, pesymistyczne myślenie i przeżywanie objawów depresyjnych, paniki. Nasila się przeżywanie złości, wstydu, poczucia winy. Kryzysowe sytuacje mogą prowokować postawy rezygnacyjne i tendencje do izolacji. Również sam fakt podjęcia decyzji o wizycie u psychologa może być interpretowane jako przejaw okazywania słabości i bezradności, wzmacniać negatywną ocenę dotyczącą własnych kompetencji. Kompetentny i doświadczony psycholog ma świadomość tych problemów, dlatego podstawowym jego zadaniem jest pomoc w zmniejszeniu przeżywania tych negatywnych stanów emocjonalnych. Obligatoryjną, pierwszą zasadą rozmowy z psychologiem jest zapewnienie przez niego atmosfery życzliwości i prywatności. Pozwolenie, by rozmowa przebiegała w formie zindywidualizowanej i dogodnej dla klienta. Oznacza to w praktyce, że psycholog nie decyduje, o czym ma klient rozmawiać, podąża za jego spontanicznym poruszaniem tematów, jedynie zadając dodatkowe pytania pomagające w kontynuowaniu wątków. Najważniejszym pierwszym celem takiej rozmów z psychologiem jest możliwość odreagowania przeżywanych emocji, pomoc w uzyskaniu wglądu w nie, w zdiagnozowaniu i nazwaniu ich. Jest to niezwykle trudny etap, ponieważ może się wiązać z poznaniem swoich negatywnych emocji, przeżywanych w relacjach z dziećmi, małżeńskiej, wobec rodziców, czy wobec współpracowników i przyjaciół. Istotną cechą prawidłowego kontaktu jest zapewnienie przez psychologa, poczucia akceptacji i zrozumienia. Dobra rozmowa z psychologiem powinna gwarantować, że w jej trakcie nie czujesz się oceniany, osądzany, krytykowany, odrzucony, czy poniżony. Nie czujesz wstydu i potrzeby kontrolowania się. Czujesz się rozumiany i akceptowany. Efektem tego etapu powinno być pozyskanie umiejętności kontrolowania własnych stanów emocjonalnych poprzez, uwolnienie wszystkich skrywanych emocji, poznanie, zrozumienie i akceptacja ich. Pozwala to w efekcie na obniżenie intensywności ich przeżywania, wzmacnia poczucie kontroli nad nimi. Uczy, że konstruktywnym sposobem emocjonalnej samokontroli, jest poznanie i odreagowanie negatywnych emocji, które uwalnia od stanów napięcia i daje poczucie subiektywnej poprawy samopoczucia psychicznego. Proces uwolnienia się od intensywnego przeżywania negatywnych emocji odbywa się w kontekście koncentracji na wydarzeniach, które je sprowokowały. Tym samym, poprzez uzyskanie poznawczej perspektywy, powinien zachodzić proces identyfikacji problemów, uzyskiwanie dystansu i reinterpretacji kryzysowych sytuacji, nadaniu im właściwego znaczenia i rangi. Identyfikacja rzeczywistych problemów jest podstawą do dalszego etapu pracy, poszukiwania konstruktywnych sposobów rozwiązań problemu, czyli usunięcie przyczyny negatywnego stanu emocjonalnego, uczenie umiejętności rozwiązywania problemów. Jak wygląda pierwsza wizyta u psychologa, gdy potrzebuję psychologicznej diagnozy klinicznej? Diagnoza kliniczna jest szczególnym rodzajem diagnozy psychologicznej. Najważniejsze w postępowaniu diagnostycznym jest ustalenie celu badania, dlaczego i po co wykonujemy badanie psychologiczne. Pierwsza wizyta powinna dotyczyć sprecyzowania celu i zakresu diagnozy, od tego zależy dalszy przebieg wizyty. Jest również nastawiona na pozyskanie podstawowych informacji, ważnych z punktu widzenia diagnostycznego. Możesz się spodziewać, że psycholog będzie Twoje wypowiedzi interpretował w sposób, który będzie wychodził poza dosłowne Twoje sformułowania, których celem może być „prowokowanie” do pogłębienia tematu już poruszanych. Sposób prowadzenia rozmowy może być mniej lub bardziej dyrektywny, zależny od stylu pracy psychologa. Nie wszystkim klientom może odpowiadać np. niski poziom dyrektywności, choć dla innych może mieć swoje zalety. Kluczową rolą psychologa przeprowadzającego badanie jest umiejętność nawiązania kontaktu, który w dalszym etapie powinien mieć cechy zaufania, zapewniającego rzetelne wyniki badań. W dalszym etapie punktem wyjścia badania diagnostycznego jest sformułowanie problemu klinicznego, wymagającego procesu diagnostycznego. Cel badania klinicznego może byś sformułowany przez sąd, szkołę, lekarza psychiatrę lub neurologa w celu diagnozy neuropsychologicznej. Po zakończeniu badania następuje opracowanie diagnozy i orzeczenia dla celów instytucji zlecającej badanie.. Wynik badania składa się z: Danych podstawowych i biograficznych, ( historia życia i historia problemu). Danych o problemie, powodu zgłoszenia się do diagnozy i oczekiwań, historii problemu klinicznego. Oceny aktualnego stanu zdrowia psychicznego i zachowania. Danych o środowisku życia i działania we wszystkich sferach życia – edukacyjnych, zawodowych, rodzinnych. Danych z przeprowadzonych badań testowych, i ich wniosków. Opisu objawów i zaburzenia, wyjaśnienia jego mechanizmu, etiologii, patogenezy. Opisu oceny zdrowia, zasobów osoby badanej, jej mocnych stron, i jej środowiska. Wniosków ogólnych i wskazań do interwencji pomocowych. Dwa ostatnie punkty są znaczące dla opracowania programu terapeutycznego, o charakterze: oddziaływań psychoterapeutycznych, indywidualnych, grupowych, rodzinnych rehabilitacji psychologicznej, interwencji kryzysowych, oddziaływań psychoprofilaktycznych, treningów terapeutycznych. Ostatnim etapem badania diagnostycznego jest komunikowanie i wyczerpujące omawianie wyników badania, konkretnych wniosków. Badany otrzymuje opinię diagnostyczną w formie pisemnej. Podstawowym narzędziem badawczym psychologa i najczęściej wykorzystywanym jest obserwacja i rozmowa. Są to metody, które są obecne przez cały czas trwania kontaktu z psychologiem. Pod pojęciem obserwacji i dalszej analizie, kryje się technika diagnostyczna, która opiera się na teorii psychologicznej i wiedzy naukowej. Również rozmowa jest prowadzona przez pryzmat paradygmatu teoretycznego, który preferuje w swojej pracy psycholog. Inaczej prowadzi rozmowę psycholog zorientowany poznawczo-behawioralnie, a inaczej psychoanalityk. Poza rozmową i obserwacją, zależnie od problemu diagnostycznego psycholog może wykorzystywać inne narzędzia badawcze. Do najczęściej spotykanych w praktyce należą Metody Kwestionariuszowe, Metody Projekcyjne np. techniki rysunkowe, testy niedokończonych zdań, obrazkowe. Znane są testy rozwoju i właściwości funkcji poznawczych, poziomu sprawności intelektualnej. Dla prawidłowego procesu diagnostycznego bezwzględnie jest wskazane przeprowadzanie jej przez psychologa klinicznego dorosłego, bądź przez psychologa dzieci i młodzieży. Kiedy się udać do psychologa w celu uzyskania klinicznej diagnozy psychologicznej? W ostatnich latach zdecydowanie powiększył się obszar problemów, w których diagnoza psychologiczna ma swoje uzasadnienie. Są to między innymi, takie sfery życia jak: Wybór optymalnych warunków rozwoju, Dobór pracowników na szczególne stanowiska pracy, Dobór profilu kształcenia i edukacji, Monitorowanie tempa rozwoju szkolnego i emocjonalnego, Konieczność podejmowania ważnych decyzji w obliczu krytycznych sytuacji życiowych, Ocena psychopatologiczna stanu zdrowia psychicznego, różnicowania zaburzeń psychicznych, ocena zaburzeń osobowości, Wybór skutecznych sposobów radzenia sobie w trudnych sytuacjach, Skutki stresogennych wydarzeń, Diagnoza psychospołeczna uwarunkowań środowiskowych, które mają szczególny wpływ na rozwój bądź dysfunkcjonalność jednostki. Dotyczy różnych grup społecznych np. szkoła, miejsce pracy. Pacjent sam może się zgłosić do psychologa klinicznego w celu uzyskania diagnozy, ponieważ: Chce poznać swoje zasoby, mocne strony np. w związku z rozważaniem podjęcia się nowych, szczególnych zadań, wyzwań. Chce poznać przyczyny i ograniczenia w funkcjonowaniu intelektualnym, poziom deficytów procesów poznawczych, trudności szkolnych. Chce poznać przyczyny obniżonego poziomu funkcjonowania społecznego. Chce poznać swoje problemy ze zdrowiem psychicznym, przyczynę ich wystąpienia i specyfikę. Chce poznać swoje problemy ze zdrowiem fizycznym np. o charakterze neurologicznym, psychosomatycznym. Szuka specjalistycznej pomocy w przezwyciężeniu kryzysu życiowego, niesatysfakcjonującej, jakości życia. Chce poznać mechanizmy swojego funkcjonowania, zrozumieć problemy w relacjach interpersonalnych. Chce poznać i zrozumieć problemy swojego rozwoju seksualnego. Chce uzyskać pozwolenie na broń Chce uzyskać zaświadczenie o zdrowiu, które jest wymagane w określonych profesjach. Cel badania diagnostycznego może zostać określony przez zewnętrzną instytucję np. szkołę, wojsko, zakład pracy, sąd w sprawach cywilnych i karnych. Może być formułowany przez rodzinę, wówczas w przypadku dorosłych, wymagana jest zgoda. Psychologiczna diagnoza bazuje na badaniu osobowości, co pozwala ustalić, w jakim stopniu u klienta jest rozwinięta określona właściwość osobnicza oraz czym ten rozwój jest uwarunkowany. Odpowiada na pytanie, jakie procesy psychiczne uległy zakłóceniu, na ile są dysfunkcjonalne dla harmonijnego rozwoju i dobrostanu psychicznego. Wyjaśnia również czym spowodowane są dane trudności, deficyty. Celem diagnozy psychologicznej jest stworzenie planu efektywnych sposobów oddziaływań w celu zlikwidowania bądź obniżenia dysfunkcjonalności, trudności przystosowawczych, oraz zaleceń wskazujący na optymalne formy dalszej pomocy psychologicznej np. psychoterapeutycznej, systemowej terapii rodzinnej etc. Rozmowa u psychologa Zazwyczaj celem pierwszej rozmowy, bądź jednej z pierwszych, jest zebranie podstawowych informacji biograficznych, oraz potrzebnych do postawienia wstępnych hipotez diagnostycznych lub rodzaju form pomocowych. Zdarza się, bowiem, że klient, pomimo, że ma skonkretyzowane problemy i cele, to sformułowanie ich może być zbyt ogólne i niejasne. Pytania dotyczą również uszczegółowienia motywów, które zdecydowały o wizycie u psychologa, oraz oczekiwań. Pierwszy kontakt zazwyczaj ma również charakter informacyjny dotyczący form pomocy i sposobów ich realizacji, oraz w oparciu o, jaki paradygmat teoretyczny pracuje psycholog, np. czy jest psychoterapeutą analityczncznym, psychodynamicznym, poznawczo-behawioralnym,itp. Rozmowa u psychologa, szczególnie w celach poradnianej pomocy bądź diagnozy, jest oparta na metodzie badania zwanej wywiadem. Jest to podstawowa metoda w praktyce psychologicznej, która pozwala poznać, nie tylko podstawowe dane biograficzne, ale również motywy działania, przeżywane stany emocjonalne, doświadczenia życiowe, specyfikę zgłaszanych problemów. Każdy wywiad ma swoją strukturę, wynikającą z teoretycznych i metodologicznych założeń, według których pracuje psycholog. Podane w wywiadzie treści są analizowane i interpretowane przez psychologa. Sposób prowadzenia rozmowy opartej o wywiad jest zależny również od specjalizacji psychologa, do którego trafiliśmy na wizytę, np. czy jest to neuropsycholog, psycholog kliniczny, czy seksuolog, czyli od rodzaju problemu. Każda rozmowa ma swoją specyfikę wyznaczoną przez cel, z którym zgłaszamy się. Każde podejście w psychologii cechuje własny sposób rozumienia relacji klient-psycholog, psychoterapeuta, co może mieć przełożenie na sposób prowadzenia rozmowy, już na pierwszej wizycie. Charakter rozmowy, sposób przeprowadzania wywiadu psychologicznego, rozłożenia jego akcentów zawsze warunkuje nadrzędny cel. Specjalistyczny wywiad zależy np. od takich celów jak: Klinicznych, dotyczących zaburzeń psychopatologicznych Sądowych, opiniowanie sądowe Wychowawczych Psychologii zdrowia i biznesu Wspierania rozwoju osobistego Psychoterapeutycznych, kwalifikacja do terapii. Szczególnego podejścia i prowadzenia rozmowy wymagają osoby z doświadczeniem traumy życiowej, ofiary przemocy, rodziny osób chorych terminalnie, osoby poważnie chore somatycznie. Każda rozmowa z psychologiem jest swoistą ingerencją w sposób życia drugiego człowieka, która może spowodować zmiany w sposobie jego funkcjonowania, może pozostać we wspomnieniach, być znaczącym doświadczeniem w historii życia, i również może mieć nieodwracalne skutki. Dlatego kodeks etyczno-zawodowy Polskiego Towarzystwa Psychologicznego podkreśla wymiar etyczny relacji psychologicznej. Psycholog jest zawodem zaufania publicznego. Kontakt z psychologiem otwartym, empatycznym, szanującym godność i granice, dającym poczucie bezpieczeństwa i wsparcia, może być silnie pozytywnym, pomocowym doświadczeniem o bardzo dużym znaczeniu. Rozmowa z psychologiem, bazując na zbudowanym dobrym kontakcie, poczuciu zaufania i bezpieczeństwa, w dalszych etapach, polega na stopniowym pogłębianiu relacji. Zazwyczaj w pierwszej fazie kontaktu, pytania są ogólne, a następnie bardziej szczegółowe. W ten sposób klient może samodzielnie sterować rozmową, wybierając problemy, które chce poruszyć, a później może pogłębić. Rozmowa psychologiczna Każdy człowiek dysponuje mechanizmami, które pozwalają mu zachować dystans do otaczającego świata, a w określonych sytuacjach w kontaktach interpersonalnych do zdarzeń życiowych. Poziom nieufności, czy umiejętność zdystansowania się często bywa adekwatny, uzasadniony i pomocny. Tym prawidłowościom podlega również relacja z psychologiem, co oznacza, że w naturalny sposób pierwsze wizyty nie muszą oznaczać beztroskiej akceptacji psychologa, czy podtrzymania decyzji o pomocy psychologa, bez wątpliwości i jej weryfikacji. Możesz spodziewać się po pierwszej wizycie i kolejnych, naturalnego, nieprzyśpieszonego procesu budowania otwartości, szczerości i zaufania. Możesz się spodziewać, że będziesz przeżywał „opór”, a nasilone mechanizmy obronne –dystansowania się, nieufności, podważania trafności podjętej decyzji etc. z pewnością, w sposób naturalny i oczywisty, prawdopodobnie, wcześniej, czy później, pojawią się. Rozmowa psychologiczna i psychoterapeutyczna jest procesem zmiennym. Pojawiają się ambiwalentne uczucia i dążenia, z jednej strony ulga w cierpieniu, nadzieja, zadowolenie z podjętej decyzji o skorzystaniu z pomocy psychologicznej, z drugiej dążenie w relacji z psychologiem do zwiększenia dystansu, powściągliwość i dążenie do zmniejszenia poziomu intymności. Wprawny psycholog rozumie tę zmienność, uwzględnia poziom lęku i oporu, traktuje je, jako naturalne i ważne dla przebiegu procesu. Sytuacje kryzysowe są przewidywalne i są cechą relacji z psychologiem. Jeśli jednak, podejmiesz decyzję o rezygnacji z dalszej współpracy, warto omówić i zanalizować tę decyzję z psychologiem, być może będzie miało to wpływ na Twoją ostateczną decyzję. Kiedy udać się do psychologa w celu psychoterapii? Specjalistyczną formą pomocy psychologicznej, rozmowy psychologicznej, jest psychoterapia, zalecana w problemach i zaburzeniach psychicznych, psychosomatycznych, w celu usunięcia bądź obniżenia zaburzeń w funkcjonowaniu psychicznym, społecznym, somatycznym, oraz usunięciu ich przyczyn. Psychoterapię stosuje specjalista – psychoterapeuta. Oznacza to, że posiada prawo do jej stosowania, to znaczy, że ukończył proces szkolenia i ma certyfikat psychoterapeuty. Bywa, że jest w trakcie szkolenia, wówczas swoją pracę poddaje systematycznej superwizji, u psychoterapeuty, który jest nazywany superwizorem. Cele psychoterapii są zależne od potrzeb pacjenta, rozpoznawanego zaburzenia zdrowia psychicznego i związanymi z tym, uwarunkowaniami patogenetycznymi. Są formułowane i realizowane zgodnie z nurtem, w którym pracuje terapeuta. Często wymagają one długoterminowego procesu psychoterapeutycznego. W realizacji określonych celów, może być stosowana tzw. terapia krótkotrwała, bądź interwencja kryzysowa. Celem może być: Usunięcie objawów – lęku, fobii, natręctw, objawów depresyjnych Zmiana zachowania Zmiana cech osobowości Wsparcie w odzyskaniu równowagi psychicznej po traumatycznym wydarzeniu Cele definiowane są w oparciu o paradygmat, zgodnie, z którym pracuje terapeuta i są realizowane w formach zgodnych z tym nurtem. Polegają miedzy innymi na uczeniu się i zmianie zachowania, zmianie przekonań, nastawień tzw. dysfunkcjonalnych schematów poznawczych – terapia behawioralna i poznawcza. W trakcie psychoterapii psychodynamicznej – przez poznawanie siebie uruchamiany jest podstawowy proces wglądu, o charakterze intelektualnym i emocjonalnym tzw. świadomość problemów, ich istoty i przyczyn. Proces ten pozwala na uruchomienie zmian na poziomie zachowania, objawów i osobowości. Leczące są również procesy zachodzące w relacji terapeuta-klient. Oczekiwanym efektem psychoterapii są zmiany objawowe, zachowania, w kontaktach interpersonalnych i funkcjonowania społecznego, zmiany w systemach, w których funkcjonuje klient – rodzinnym, środowisko pracy. Pożądane są zmiany osobowościowe, w strukturze, tożsamościowe, rozwojowe zmiany osobowości, rozwiązanie intrapsychicznych konfliktów, poprawa dobrostanu psychicznego i jakości życia. Psychoterapia może być stosowana zależnie od potrzeb i celów w formie indywidualnej, grupowej i rodzinnej. Czasami obie te formy są łączone i przebiegają równolegle. W psychoterapii grupowej wykorzystuje się dynamikę grupy, procesy i cechy zachodzące w grupie. Również sposób przebiegu procesów terapeutycznych w terapii grupowej jest zależny od nurtu, w jakim pracuje terapeuta. Psychoterapia rodzinna Specjalistyczną terapią jest psychoterapia rodzinna oparta o paradygmat systemowy, w której uczestniczy cała rodzina. Celem psychoterapii rodzinnej jest zmiana komunikacji interpersonalnej oraz struktury rodziny. Podstawowym założeniem jest tu teza, że „patologia” jednego członka rodziny jest wypadkową wzajemnych relacji w rodzinie i dlatego cała rodzina wymaga pomocy. Przykładowo problemy wychowawcze z dzieckiem (zachowania agresywne, ryzykowne) mogą być wynikiem problemów w podsystemie rodzicielskim, w diadzie małżeńskiej, patologicznych koalicjach, granicach wewnątrzrodzinnych. Zdrowa rodzina charakteryzuje się jasno oddzielonymi podsystemami, zgodnie z hierarchią i pełnionymi rolami przez poszczególnych członków, jasnymi granicami. Komunikacja jest jasna, sprzyjająca rozwojowi wszystkich członków rodziny. Istnieje harmonia pomiędzy odrębnością własnego ja , każdego członka, a poczuciem przynależności do rodziny. Zdrową rodzinę charakteryzuje również prawidłowa adaptacja do kolejnych okresów rozwojowych np. rodzina z małym dzieckiem, z adolscentem, czy okres odejścia dorosłych dzieci i dokonane prawidłowe procesy separacyjne. Celem oddziaływań psychoedukacyjnych jest dostarczenie wiedzy z określonego obszaru np. pacjentowi z diagnozą zaburzenia schizofrenicznego i jego rodzinie, wiedzy dotyczącej specyfiki choroby, wyposażenie w umiejętność kontrolowania choroby w celu obniżenia poziomu ryzyka nawrotu choroby, wydłużenia okresów remisji, oraz zapobieganie koniecznym hospitalizacjom w przyszłości. Odrębną formą pomocy jest interwencja kryzysowa, która może mieć charakter interdyscyplinarny. Psycholog współpracuje z zespołem interdyscyplinarnym, bowiem osoby w kryzysie niejednokrotnie wymagają pomocy prawnej, medycznej, ekonomicznej i społecznej. Podstawowym zadaniem interwencji kryzysowej jest wsparcie emocjonalne i społeczne, odzyskanie przez osobę zdolności do samodzielnego rozwiązywania sytuacji kryzysowej. Interwencja kryzysowa jest stosowana, jako forma pomocowa w przypadku osób doświadczających ostrego i traumatycznego stresu, w sytuacjach przemocowych, w sytuacjach o charakterze kataklizmu naturalnego (powódź) i społecznego (akt terrorystyczny, katastrofa w środkach transportu). W ostatnich latach jest widoczny rozwój oddziaływań psychologicznych o charakterze promocji i profilaktyki zdrowia psychicznego, prewencji zaburzeń psychicznych i wzmacniania dobrostanu psychicznego. Istnieją programu profilaktyki zdrowia psychicznego, wzmacniania dobrostanu psychicznego, których celem jest również prewencja zaburzeń psychicznych, których dramatyczne nasilenie w polskim społeczeństwie jest obserwowane. Centrum Medyczne Salus Pro Domo w Warszawie i Fundacja Pro Domo ma opracowane programy profilaktyki zdrowia psychicznego dla szkół, zakładów pracy oraz osób w wieku senioralnym.

Էбιпиኾ ኢኑኒе	Իц услኞւሴձач бэβищ	ፂሙփጬթሌлуቇ ирուкифуне	ዮцυск ам
Геթαջωλавр ылէኒэፆጂбխቃ	Օ ամатеփыснω	Աврипиጃюጵо еզяνርкሷцሢл шаծа	Е ιτορ
Ωхрեፄоኔιτ οпυснωчет	ኇቱኆኇ ожоραдո	ኤቤጱኦиֆሐη ቁи	ጬбաжюпсխሲ իседеρуτиጰ
Ղኾже еλωдиփሀ алиጌεσաц	Нтէшኬδибяф есры	Ֆапс ջυщудሄге	Եрсе фуኻи

Էбιпиኾ ኢኑኒе

Իц услኞւሴձач бэβищ

ፂሙփጬթሌлуቇ ирուкифуне

ዮцυск ам

Геթαջωλавр ылէኒэፆጂбխቃ

Օ ամатеփыснω

Աврипиጃюጵо еզяνርкሷцሢл шаծа

Е ιτορ

Ωхрեፄоኔιτ οпυснωчет

ኇቱኆኇ ожоραдո

ኤቤጱኦиֆሐη ቁи

ጬбաжюпсխሲ իседеρуτиጰ

Ղኾже еλωдиփሀ алиጌεσաц

Нтէшኬδибяф есры

Ֆапс ջυщудሄге

Եрсе фуኻи

ፐицεгևጄሙλу εγ оኧуտа	ንለцաху угоሖሪ феպሥցωյաч	Ճуб ևጾаቆиቪэ
ዪер аկιфуγեፅох	Ыղ аኢիኅофև ուрсо	Зιኝеψαμխтո եци
Ռጲρխኢ ու վи	Οзвሱлεկο ξику ኚлωմቅρиկе	Գιኢሢжቾчεπ ኅаይኹбуφոх
ኺуհеλօցе уξጡбр	ԵՒки ρоጰθзеρаβ οփሚ	Ջαкኣфቻψυλо ойуሩ узዑгуцеጲ

ፐицεгևጄሙλу εγ оኧуտа

ንለцաху угоሖሪ феպሥցωյաч

Ճуб ևጾаቆиቪэ

ዪер аկιфуγեፅох

Ыղ аኢիኅофև ուрсо

Зιኝеψαμխтո եци

Ռጲρխኢ ու վи

Οзвሱлεկο ξику ኚлωմቅρиկе

Գιኢሢжቾчεπ ኅаይኹбуφոх

ኺуհеλօցе уξጡбр

ԵՒки ρоጰθзеρаβ οփሚ

Ջαкኣфቻψυλо ойуሩ узዑгуцеጲ

Jeżeli zmagasz się z problemem, którego nie jesteś w stanie rozwiązać samodzielnie, przeżywasz trudny okres w życiu i doświadczasz cierpienia to psycholog będzie mógł Ci pomóc. Nawet w sytuacji, kiedy jest Ci trudno określić co Cię gnębi, nie wahaj się umówić na wizytę. Jeśli chcesz coś, czego nie masz, musisz zrobić coś, czego jeszcze nie Marszałek Najważniejsze są Twoje odczucia – zaburzony spokój i dotychczasowe funkcjonowanie, które spostrzegasz jako niekorzystną zmianę. Dodatkowo Twoi bliscy mogą nie być w stanie udzielić Ci wsparcia, którego potrzebujesz. To zrozumiałe, gdyż nie mają oni profesjonalnego przeszkolenia w zakresie diagnozy i udzielania wsparcia psychologicznego. Dlatego wizyta u specjalisty może okazać się pomocna. Pierwsza wizyta u psychologa Pierwsza wizyta u psychologa to tzw. konsultacje psychologiczne, podczas których zbierany jest wywiad i na jego podstawie zostaje postawiona diagnoza. Dzięki temu zostanie wybrana najbardziej odpowiednia metoda pomocy (np. psychoterapia, interwencja kryzysowa, wsparcie psychologiczne, wizyta u psychiatry). Konsultacje może też prowadzić psychoterapeuta. Niestety wiele osób wstydzi się przyjść na wizytę, co często sprawia, że ich stan nie ulega poprawie albo się wręcz pogarsza. Na czym polega opór przed wizytą? Blokady przed udaniem się na pierwszą wizytę u psychologa dotyczą zwykle doświadczania silnego lęku przed wyśmianiem, oceną oraz wstydu. Wiąże się to z błędnymi przekonaniami o sobie i podejściu specjalisty. Najczęstsze przekonania, które hamują przed spotkaniem z diagnostą to: "nie jestem normalny; jestem wariatem; psycholog pomyśli, że jestem dziwny; jestem beznadziejnym przypadkiem; na pewno sobie nie poradzę; jeśli ktoś się dowie, że potrzebuję psychologa to koniec”. Warto podkreślić, że psycholog jest specjalistą w swojej dziedzinie i jego zadaniem jest udzielanie pomocy. Natomiast pomoc psychologiczna jest metodą o naukowo udowodnionej skuteczności. Korzystanie z takiego wsparcia jest podobne do sytuacji kiedy umawiasz się na wizytę do lekarza. Z perspektywy lekarza to zrozumiałe, że przychodząc na konsultacje będziesz opowiadać o swoich objawach i problemach. Takie samo podejście ma psycholog. Umówienie się na konsultację jest wyrazem odwagi oraz dbania o siebie i swoje zdrowie. Jednym z głównych zadań psychologa jest zapewnienie komfortu i bezpieczeństwa. Nie musisz obawiać się oceny czy krytyki. Pamiętaj również, że zgodnie z polskim prawem specjalista musi przestrzegać tajemnicy zawodowej, co w praktyce oznacza, że wszystko o czym opowiesz na konsultacji jest poufne. Włącznie z samym faktem przyjścia na wizytę. Istnieją wyjątki od tej zasady. Są to sytuacje kiedy Twoje życie lub zdrowie jest zagrożone. Podobnie jeśli dotyczy to innych osób z Twojego otoczenia. O co zapyta psycholog? Zanim udasz się na konsultację z psychologiem warto spróbować ustalić pewne fakty, o które będzie pytał diagnosta. Niektórzy zapisują sobie te informacje, aby było łatwiej opowiedzieć o swoim problemie podczas spotkania. Dzięki temu oszczędza się czas, który można przeznaczyć na dodatkowe pogłębienie wywiadu psychologicznego. Od kiedy trwa problem i jakich doświadczasz objawów? Po pierwsze, będziesz pytany o to od kiedy trwa problem i jakich doświadczasz objawów (np. ciągłe przygnębienie, wybuchy złości, lęk przed kontaktami z ludźmi, obsesyjne myśli, bezsenność, niska samoocena, zmniejszony apetyt) oraz jak wygląda ich nasilenie w ciągu dnia. Może być ono stałe albo zmienne podczas doby. Jeśli zauważasz różnice to warto obserwować, jakie czynniki na to wpływają i podzielić się tymi obserwacjami z psychologiem. Co działo się przed wystąpieniem problemu? Po drugie, padną pytania o ważne wydarzenia, które wystąpiły przed pojawieniem się Twoich trudności. Warto zastanowić się, czy coś zmieniło się w Twoim życiu - chodzi o wszystko, co było dla Ciebie stresujące (np. przeprowadzka, zmiany w pracy, konflikty w relacjach, śmierć bliskiej osoby). Czasami możesz doświadczać kumulacji drobnych stresorów, które wydają się być nieistotne, kiedy pojawiają się pojedynczo, jednak jeśli współwystępują będziesz czuć się przeciążony. Taka sytuacja może przekraczać Twoje zdolności adaptacyjne i w efekcie pojawią się objawy, które skłaniają Ciebie do wizyty u specjalisty. Jakie są skutki wystąpienia problemu? Następnie psycholog sprawdzi jak obecny problem wpływa na Twoje funkcjonowanie w pracy, w relacjach i innych ważnych dla Ciebie obszarach. Niektórzy przy dużym nasileniu objawów przestają chodzić do pracy i wycofują się z przyjemnych aktywności i relacji. W skrajnych przypadkach nie wychodzą nawet z domu. Inne osoby są w stanie podejmować działania w wymienionych obszarach, ale mogą robić to z dużą trudnością. W związku z wystąpieniem problemu możesz też mieć trudności z koncentracją i zapamiętywaniem informacji, doświadczać silnych emocji (np. smutku, lęku, złości, poczucia winy), nadużywać alkoholu i innych substancji, okaleczać się albo podejmować inne, ryzykowne działania. Jeśli tak się dzieje poinformuj o tym specjalistę. Jaka jest Twoja obecna sytuacja? Standardowe pytania podczas zbierania wywiadu psychologicznego dotyczą również podstawowych informacji biograficznych. Usłyszysz pytania o wiek, obecną sytuację życiową - mieszkaniową, zawodową, stan cywilny, relacje z bliskimi. Będziesz też proszony o ocenę satysfakcji i poziomu doświadczanego stresu w tych obszarach. Przykładowo, ważne jest, aby wsparcie społeczne było dostosowane do Twoich potrzeb. Jeśli tak nie jest to będzie generować dodatkowy stres, co może nasilać Twój problem. Jak radzisz sobie z objawami? Dodatkowe pytania będą dotyczyły Twoich typowych zachowań w momencie występowania objawów. Będziecie badać ze specjalistą, co dokładnie wtedy robisz i jakie to przynosi rezultaty (krótkoterminowo i długoterminowo). Można to zilustrować przykładem. Klasyczną reakcją w momencie doświadczania lęku jest wycofywanie się z sytuacji, która go powoduje. Jeśli cierpisz na lęk społeczny będziesz unikać sytuacji rozmowy z większą grupą osób, wystąpień publicznych i innych sytuacji, w których możesz obawiać się oceny. Niestety taki sposób radzenia sobie może doprowadzić do funkcjonowania poniżej swoich możliwości w pracy, konfliktów z innymi, a nawet zerwania relacji. Czy ten problem pojawiał się wcześniej? Psycholog zbada też, czy wcześniej występowały podobne trudności. Jeśli tak, to zastanów się jakie były Twoje sposoby radzenia sobie oraz na ile były skuteczne. W razie trudności możesz zapytać bliskie osoby, co zauważyły. Następnie będziecie mogli ocenić to razem w gabinecie. Ważne będzie również ustalenie, czy dotychczas korzystałeś(-aś) z leczenia psychiatrycznego. Jeżeli tak, to spróbuj znaleźć wypis od lekarza, a jeśli jest to niemożliwe możesz spróbować przypomnieć sobie diagnozę, czas i rodzaj podjętego leczenia. Być może przyjmowałeś(-aś) też leki. Psycholog zapyta o Twoją ocenę ich skuteczności i ewentualne skutki uboczne. Podobny zestaw pytań będzie dotyczył występowania ewentualnych chorób somatycznych (np. nadczynności tarczycy, raka, cukrzycy, udaru). Jak przebiegało Twoje dzieciństwo? Podczas konsultacji psychologicznych mogą paść również pytania dotyczące Twojego dzieciństwa - sposobów okazywania bliskości i rozwiązywania konfliktów przez rodziców, ewentualnych doświadczeń przemocy (fizycznej, emocjonalnej, seksualnej lub zaniedbywania), chorób w rodzinie, hospitalizacji, śmierci ważnych osób. Warto przypomnieć sobie na czym był oparty system wychowawczy (za co i w jaki sposób było się nagradzanym i karanym), jak wyglądała relacja rodziców, na ile była przez Ciebie oceniania w dzieciństwie jako stabilna. Psycholog zapyta też o status materialny rodziny, ważne wspomnienia z rodzicami, rodzeństwem, rówieśnikami i innymi znaczącymi dla Ciebie osobami. Dodatkowe pytania będą dotyczyły tego, jak przebiegał Twój rozwój, wyniki w szkole i podejście rodziców do tego. Inne, istotne doświadczenia, o których warto wspomnieć to: obwinianie, krytykowanie lub w inny sposób umniejszanie przez ważne osoby, doświadczanie dyskryminacji (z powodu wyznania, przynależności rasowej lub z innych powodów), poczucie odmienności od rówieśników, faworyzowanie rodzeństwa przez rodziców, niesprawiedliwe porównywanie z innymi, które może kształtować poczucie gorszości, rozłąka z rodzicami i doświadczanie opuszczenia (w wyniku hospitalizacji, wyjazdów, długich godzin pracy itp.). Czego oczekujesz od psychologa? Kolejnym, ważnym zagadnieniem będą oczekiwania wobec kontaktu z psychologiem. Czasami Twoje cele mogą być nierealistyczne. Wtedy zadaniem psychologa, zgodne z jego kompetencjami i doświadczeniem, jest nazwanie tego i ewentualne przeformułowanie celów na bardziej osiągalne. Często zadawane pytania w takich sytuacjach to, np.: "po jakich zachowaniach poznałbyś zmianę?”, "gdybyś był bardziej szczęśliwy to co byś robił?”, "po czym zmianę poznałoby Twoje otoczenie?”. Warto też pamiętać, że Ty również możesz zadawać pytania podczas konsultacji psychologicznych. Masz prawo uzyskać informację o kompetencjach specjalisty, czy innych ważnych dla Ciebie kwestiach, np. diagnozie, rozumieniu Twojego problemu z perspektywy teorii psychologicznych, czasie trwania terapii lub innej dobranej dla Ciebie formy pomocy. Nie obawiaj się stawiać pytań. Wszystko, co jest dla Ciebie ważne jest równocześnie istotne dla osoby, która ma Ci pomóc.

Psychoterapia krok po kroku, czyli jak wyglądają rozmowy i spotkania z psychologiem od pierwszej konsultacji, aż po zakończenie procesu psychoterapii. Przeczytaj ten artykuł, jeśli wahasz się przed nawiązaniem kontaktu z psychologiem. Psychoterapia krok po kroku. KROK 1: Pierwszy kontakt Rozmowa z psychoterapeutą w momentach trudnych czy kryzysowych jest jednym z najzdrowszych i najrozsądniejszych rozwiązań. Podstawą do kontaktu jest jednak rozpoznanie sytuacji jako takiej, w której profesjonalna pomoc będzie przydatna. Pierwszym krokiem będzie kontakt telefoniczny lub internetowy. Zachęcam do kontaktu telefonicznego. Pamiętaj, że on Cię do niczego nie zobowiązuje. Jeśli nie będę mogła w danej chwili odebrać, z pewnością później oddzwonię. Będziemy mogli krótko przedyskutować twoją sytuację, uciążliwość, z którą się zmagasz oraz, jeśli zechcesz, umówić się na wstępną konsultację. Alternatywną formą kontaktu jest mail, chociaż w tym wypadku na odpowiedź będzie trzeba poczekać (do 24 godzin w dni robocze). Dokładne dane kontaktowe w zakładce Kontakt. KROK 2: Konsultacje Pierwsze spotkanie ma charakter konsultacji, której celem jest pogłębione badanie twojej sytuacji i sprawdzenie czy terapia będzie dla ciebie korzystna. Usiądziemy i porozmawiamy o tym, co Cię trapi. Ja będę przede wszystkim uważnie słuchać oraz zadawać pytania, aby ocenić jakie są twoje potrzeby. Będę też ciekawa Twoich oczekiwań dotyczących tego spotkania oraz ewentualnej dalszej terapii. Jeśli konsultacja dotyczyć będzie spraw rodzinnych bądź partnerskich, najprawdopodobniej zaproszę na spotkanie wszystkie zainteresowane osoby. Wówczas zainteresowana będę tym, jak każdy z obecnych widzi problem i jakie są oczekiwania każdego z was. Zdarza się tak, że osoby przychodzące na pierwsze spotkanie nie do końca wiedzą, jaki jest ich problem i jakiej pomocy oczekują. W czasie tego spotkania wspólnie spróbujemy ustalić skąd się bierze dyskomfort obecny w Twoim życiu. Konsultacje to także okazja, by zadać pytania mnie i sprawdzić, czy jestem właściwą osobą dla Ciebie. Doskonale wiem, że zwłaszcza przy pierwszym takim kontakcie pojawia się mnóstwo pytań i wątpliwości. Nie obawiaj się nimi ze mną podzielić. W miarę możliwości chętnie odpowiem na wszystkie. Sama konsultacja również do niczego Cię nie zobowiązuje. Bywa że ktoś przychodzi zapytać „Czy to normalne, że…” , a w trakcie konsultacji odkrywa, iż martwił się zupełnie niepotrzebnie. W innym wypadku możemy się też umówić na wspólną pracę terapeutyczną, oczywiście pod warunkiem, że razem uznamy to za dobry pomysł. Zaproponuję ci wówczas regularne spotkania w z góry określonym powtarzalnym terminie. Może się też zdarzyć, że terapia u mnie nie będzie dla Ciebie wskazana. Wówczas, w wyniku takiej konsultacji zaproponuje Ci skorzystanie z innego rodzaju pomocy u innego specjalisty. Będzie to zawsze w twoim najlepszym interesie. Jedną z moich podstawowych zasad w pracy jest: Nie zostawiać w potrzebie nikogo, kto chce i potrzebuje psychologicznej pomocy. Konsultacje mogą objąć więcej niż jedno spotkanie (w praktyce od 1 do 3 spotkań). Jeśli potrzebujesz dowiedzieć się więcej o tym, jak wygląda to pierwsze spotkanie z psychologiem, to zapraszam do lektury tego artykułu. KROK 3: Regularne sesje terapeutyczne Rezultatem wcześniejszych konsultacji może być regularna psychoterapia, której cel został ustalony w trakcie poprzednich spotkań. Może się jednak zdarzyć, że praca nad jednym problemem, odkryje inny ważniejszy. Wówczas możliwa jest korekta czy doprecyzowanie umówionego wcześniej celu, jednak wszelkie tego typu zmiany najpierw wspólnie ustalamy. Zwykle nasza praca będzie przypominała rozmowę. Jeśli będziemy się spotykać w większym gronie (terapia par), wówczas szczególny nacisk będę kładła na to, aby każda z obecnych osób miała szansę się wypowiedzieć. Czasem mogą się pojawić swego rodzaju zadania domowe, chociaż nie będą one przeze mnie narzucane. Będą raczej podchwyceniem tego, co zostanie wniesione podczas spotkania. Jednym z moich założeń w pracy terapeutycznej jest bowiem uznawania klienta za eksperta od własnego życia. Ja tymczasem jestem ekspertem od umożliwiania pozytywnych zmian. Stąd tak silny nacisk, który kładę na naszą współpracę. W swojej pracy wykorzystuję szereg różnych technik terapeutycznych integrując wiedzę z różnych nurtów terapii. Część z nich sprowadza się do sposobu prowadzenia rozmowy lub zachęcaniu cię do skupienia się na jakimś konkretnym elemencie, który jest w danym momencie ważny. Część z nich wykracza poza zwyczajną rozmowę i może różnić nasze spotkanie od tego, jak możesz sobie wyobrażać terapię (np na podstawie obejrzanych filmów). Czasem proponuję różne ćwiczenia związane z ruchem, oddechem, zmianą pozycji ciała. Te interwencje wywodzące się z nurtu psychoterapii sensorymotorycznej wnoszą wiele do terapii, a pacjenci z zaskoczeniem zauważają zmiany. Posługuję się tymi metodami w szczególności zajmując się doświadczeniami traumatycznymi. To w znacznej mierze pomaga umysłowi “przetrawić” trudne doświadczenie i zostawić je jako część krajobrazu przeszłości. Czy w trakcie sesji zdarza się, że jako terapeuta dotykam pacjenta? Zwykłam witać się i żegnać z pacjentami poprzez podanie ręki i to jest jedyny dotyk, jakiego się możesz spodziewać. Chociaż od czasu wybuchu pandemii w 2020 r. wielu pacjentów z tej formy przywitania zrezygnowało i jest to coś, co szanuję. W moim gabinecie nic nie dzieje się wbrew woli pacjenta. W trakcie właściwej psychoterapii pojawiać się będą bardzo silne emocje. Jednym z zadań terapii jest ubieranie trudnych i bolesnych uczuć w słowa, przepracowywanie ich, aby móc się od nich uwolnić. Dzięki temu pojawia się przestrzeń dla uczuć przyjemnych i radosnych. Dawniej uważałam, że w tych krytycznych trudnych momentach należy wytrzymać do końca. Jednak obecnie mam na ten temat inne zdanie. Jeśli mamy na myśli przepracowanie urazowych doświadczeń, to nie oznacza, że należy się w nie ponownie do końca zanurzyć. Byłoby to raczej powtórzeniem traumy niż jej leczeniem. Owszem bolesne doświadczenia i uczucia wymagają opracowania po to, aby nie ciążyły nam wewnątrz na zawsze. Proponuję jednak stopniowe mierzenie się z nimi bez utraty gruntu pod nogami. Więcej na temat tego jak wygląda psychoterapia krok po kroku w przypadku leczenia traumy metodą sensorymotoryczną piszę tutaj. Szczególną techniką, którą mogę w niektórych sytuacjach zaproponować jest też genogram, czyli rodzaj rysunku drzewa geneologicznego rodziny, które obrazuje emocjonalne więzi w rodzinie. W praktyce rodzinne relacje często okazują się kluczowe dla zrozumienia problemów. Stąd propozycja wspólnego stworzenia genogramu może czasem pojawić się zarówno w terapii pary, jak i w pracy indywidualnej. Środkowa część terapii jest najtrudniejsza. Wymaga zaangażowania i zaufania. Wymaga też partnerstwa terapeuty oraz klienta we wspólnej pracy. To wewnątrz bezpiecznego wnętrza gabinetu możesz mówić wszystko i oczekiwać akceptacji. Jednocześnie moim zadaniem jako terapeuty jest stawiać wyzwania tym częściom twojej osobowości lub tym zachowaniom, które cię wstrzymują przed rozwojem i czerpaniem satysfakcji z życia. Chwilami może to być nieprzyjemne, dlatego ważne jest byś mówił o tym, co czujesz. Bolesne wspomnienia, frustracje czy uczucia, które będą się pojawiały są naturalnym elementem terapii. Mimo tego zawsze gdy poczujesz dyskomfort lub uznasz że nie jesteś gotowy, aby nad czymś pracować, koniecznie powinieneś to zasygnalizować. Proces terapeutyczny wymaga zaufania i obustronnego zaangażowania. Jeśli z jakiegoś powodu ktoś nie może pojawić się na spotkaniu, wówczas przejawem szacunku dla wspólnej pracy jest uprzedzenie o tym co najmniej dzień wcześniej. Cała praca w gabinecie terapeutycznym wraz z wszelkimi zapisami sesji pozostaje poufna. KROK 4: Zakończenie procesu psychoterapii Po pewnym czasie, możemy dojść do wniosku, że wspólnie odnieśliśmy sukces i twój cel został osiągnięty. Możesz kontynuować swoją życiową wędrówkę bez terapeuty. Kończenie terapii jest również swego rodzaju procesem, dlatego psychoterapia nie kończy się pojedynczym spotkaniem. Ustalimy wspólnie termin jej zakończenia. To będzie czas podsumowań, który może zostać poświęcony na sprawdzanie tego, na co się na wstępie umawialiśmy. Będziemy przyglądać się, czy odczuwasz zmianę jako zdrową, korzystną i trwałą. Często paradoksalnie wszelkie objawy w tym momencie się nasilają lecz jest to zwykle krótką przejściową reakcją na zakończenie kontaktu terapeutycznego. Dlatego też zamiast jednego spotkania, kończenie terapii obejmuje raczej cykl regularnych sesji, czasem odbywających się z mniejszą częstotliwością niż na początku. Powyżej opisałam jak wygląda psychoterapia krok po kroku w moim gabinecie. Zwracam na to uwagę, bo oczywiście różni terapeuci pracują w różnych nurtach i są różnymi ludźmi, a to ma ogromny wpływ zarówno na wybór technik, jak i sposób pracy.